تبلیغات
دانشنامه المپیاد فیزیک - آموزش علوم سوم راهنمایی (درس یازدهم، هماهنگی و ارتباط)
دانشنامه المپیاد فیزیک
فیزیک راهی برای کشف، شناخت و بکارگیری آفرینش
صفحه نخست       پست الکترونیک          تماس با ما              ATOM            طراح قالب
گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من
درباره وبلاگ


به نام خدا؛
خدایی که می داند بنده اویم حال آنکه من فراموش کرده ام او خدای من است.
با عرض سلام
من امید ظریفی دانش آموز دبیرستان تیزهوشان شهید صدوقی یزد هستم و به شـما خوش آمد می گویـــم . این وبـلاگ جــهت یادگیری آسان و آمادگی علاقه مندان برای شرکت در المپیاد فیزیک می باشد و شامل مطالب علمی و خلاصه درسها و نمونه سوالات مختلف می باشد. امیدوارم این مطالب برای شما فیزیک دوستان مفید واقع شود. منتظر انتقادات و پیشنهادات سازنده تان هستیم.

.:قال رسول الله صلی الله علیه و آله : ما العِلْمُ اِلّا مَا حَوَاهُ الصَّدْرُ:.

.:علمی واقعی و مفید است كه در درون انسان لمس شود و فقط ذهنی نباشد:.
(بحارالانوارج 74ص 168)

مدیر وبلاگ : امید ظریفی
آیه قرآن
نویسندگان
نظرسنجی
آیا قصد شرکت در المپیاد فیزیک را دارید؟



هماهنگی و ارتباط

 

بدن ما و هریك از جانداران از سلولهای مختلفی ساخته شده است كه هر یك از آنها وظیفه خاصی را بر عهده دارد برای اینكه هر یك از سلول ها و اندام ها بتوانند وظایف خود را بخوبی انجام دهند به بخشی نیاز دارند كه هماهنگی، كنترل و تنظیم این فعالیت ها را عهده دار باشد. بنابراین برای اینكه كاری به طور هماهنگ در بدن انجام شود وجود سه شرط لازم است:

1) قسمت یا قسمت هایی از بدن نقش هماهنگ كننده را ایفا كند.

2) از قسمت های مختلف بدن یا محیط، اطلاعاتی به قسمت هماهنگ كننده برسد.

3) از قسمت هماهنگ كننده اطلاعاتی به قسمت های دیگر بدن جاندار منتقل شود.

 

بنابر این در دستگاه عصبی سه بخش احساس كردن، تصمیم گیری و عمل كردن به طور هماهنگ انجام می شود. بدن ما گیرنده هایی دارد کهتوسط محركهایی مانند نور، بو، مزه، صدا، لمس پیامهایی رادریافت می كند و این گیرنده ها پیامهای دریافتی را به مركز عصبی می فرستند.

 

 

تصمیم گیری (پردازش اطلاعات)

 

در این مراكز پس از تصمیم گیری و تنظیم پاسخ پیام ها به سلول های عمل كننده فرستاده می شود.

 

مثلا: هنگام جویدن لقمه غذا و بلع آن وقایع زیر اتفاق می افتد پس از قرار گرفتن لقمه غذا در دهان، آرواره ها و زبان حركات منظمی انجام می دهند، حركات منظم زبان و ماهیچه های حلق غذا را به انتهای حلق برده و ترشحات غدد بزاقی و شیره معده افزایش می یابد گیرنده های چشایی و مكانیكی وجود غذا را در دهان حس می كنند و پیام آن را به مركز عصبی(مغز) می رسانند و دستورات لازم برای مراكز عضله ای لوله گوارش و غده های گوارشی ارسال می كنند.

 

 

نورون:

همه ی مراكز حسی و حركتی از سلول هایی ساخته شده اند كه به آنها نورون می گویند. بنابراین نام سلول عصبی نورون است.

نورون ها از نظر شكل, اندازه و ساختمان با یكدیگر متفاوتند اما همه آنها دارای جسم سلولی، دندریت و آكسون هستند.

 

 آكسون (axon)  و دندریت (dendrite) رشته ها یا دنباله های سیتوپلاسمی هستند كه از جسم سلولی خارج می شوند. انشعابات دندریت ها زیاد اما آكسون ها رشته منفرد هستند كه گاهی در طول خود انشعابات متعدد دارند.

 

دندریت ها گیرنده ی نورون ها هستند و اطلاعات یا پیام ها را دریافت می كنند و به جسم سلولی می آورند . آكسون ها پیام عصبی را از جسم سلولی به بیرون انتقال می دهند.

نورون ها بر اساس كارشان به سه دسته حسی، حركتی و رابط تقسیم بندی می شوند و از نظر كار به سه دسته یك قطبی، دو قطبی و چند قطبی دسته بندی می شوند.

نورون ها در تحریك پذیری و هدایت و انتقال عصبی اهمیت دارند.

منظور از تحریك پذیری یك نورون، حساسیت دندریت های آن به محرك های مختلف است. و اثر این ویژگی است كه در نورون, پیام یا جریان عصبی به وجود می آید. در این حالت وقتی پیام به وجود می آید كه محرك نورن را به آستانه ی تحریك برساند.

 

قابلیت هدایت پیام عصبی: این ویژگی به نورون امكان می دهد كه پیام عصبی به مراكز عصبی برسد و حركت دستور از مركز عصبی به اندام های عمل كننده فراهم شود.

قابلیت هدایت پیام عصبی به سیناپس كردن (synapse) نورون ها مربوط می شود.

به محل نزدیك شدن رشته های عصبی سیناپس می گویند. جریان عصبی ماهیت الكتریكی دارد اما در محل سیناپس ها با ترشح مواد شیمیایی خاص انتقال پیام توسط ناقل های شیمیایی صورت می گیرد. یك سیناپس ممكن است فعال كننده یا باز دارنده باشد.

 

 

انعكاس:

در بدن ما گاهی اوقات كارهایی صورت می گیرد كه به صورت غیر ارادی، بسیار سریع، بدون تفكر و اغلب جهت حفاظت از بخش های بدن به كار می رود به چنین اعمالی انعكاس گفته می شود.

اعمالی مانند عقب كشیدن دست از جسم داغ، ترشح بزاق با مشاهده غذا، پلك زدن چشم، ریزش اشك در مقابل گرد و غبار وارد شده به آن، عطسه زدن، سرفه كردن، خمیازه یا تغییر قطر مردمك چشم در برابر نور از انعكاسها هستند.

در یك عمل انعكاسی، دست كم یك محرك، یك عصب حسی و یك مركز عصبی، یك عصب حركتی و یك اندام عمل كنند، دخالت دارند.

 

 

 

مسیری را كه جریان عصبی در هر انعكاس طی می كند قوس انعكاس (كمان بازتاب) می گویند.

نخاع مركز بسیاری از اعمال انعكاسی است و گروهی از انعكاس ها توسط مغز كنترل می شوند، مثلا پرش زانو، جمع كردن دست ها انعكاس نخاعی است.

عمل بلع، استفراغ و مكیدن شیر (نوزادان) عمل انعكاسی پیچیده ی مغزی است.

نوعی از انعكاس ها كه توسط قشر مغز كنترل می شوند اكتسابی هستند و به آنها انعكاس های شرطی می گویند.

در این نوع انعكاس ها نوعی یادگیری وجود دارد. بسیاری از انعكاس های شرطی كم كم به صورت یك عادت روزمره مبدل می شوند.

 

 

دستگاه هورمونی:

حفظ و حیات بقای نسل جانوران در گرو فعالیت های گوناگون سلول ها و اندام های بدن آنها است. برای اینكه فعالیت های بدن جانوران در جهت مشخص و سودمندی انجام شود به نوعی نظم و هماهنگی نیاز دارد. در جانوران پیشرفته مانند انسان تنظیم این فعالیت ها بر عهده ی دستگاه عصبی و دستگاه هورمونی است. تنظیم هورمونی فعالیت های بدن به قدری اهمیت دارد كه در اغلب موارد،با ترشح مواد هورمونی یك غده, به وسیله ی ترشح غددی دیگر تنظیم می شود و یا كنترل آن توسط عصب صورت می گیرد.

 

غدد بدن به دو دسته خارجی (برون ریز) و داخلی (درون ریز) تقسیم بندی می شوند.

غدد برون ریز مواد ترشحی خود را از راه یك مجرای ویژه به بیرون از بدن (محیط خارجی) می ریزند مانند غدد مولد عرق اما غدد درون ریز مجموعه ای از سلول های تخصص یافته ترشحی است كه شبكه ی مویرگی غنی دارد سلول های این غدد كه با جداره نازك مویرگ ها در تماس نزدیك است مواد خود را به داخل خون می ریزد و در تمام بدن پخش می شود. در بدن بافت یا اندام هدف وجود دارد، كه نسبت به هورمون ها حساسیت دارد یعنی دارای گیرنده هایی است كه پیام هورمونی را دریافت می كند.

 

هورمون:

هورمون ها پیك یا پیام های شیمیایی بدن هستند كه از غدد درون ریز بدن ترشح و به داخل خون می ریزد و بعد از انتقال به بافت یا اندام های ویژه ی خود واكنش های خاصی را ایجاد می كنند. (بیوشیمیایی،فیزیولوژیك،مرفولوژیك)

 

اعمال عمومی هورمون ها:

1) ارتباط شیمیایی فعالیت های متعدد كه در آن هورمون های مختلف با سرعت های گوناگونی عمل می كنند.

2) تنظیم رشد جسمی و فكری

3) تغییر شكل اعضا در جهت بالغ شدن

4)تقویت واكنش های آنزیمی

5) ثابت نگه داشتن محیط داخلی بدن

 

 

 

غدد هیپوفیز:

این غدد در زیر مغز قراردارد هورمون های مختلفی تولید می كند كه با ترشح آنها در خون كار سایر غدد داخلی را كنترل و هماهنگ می كند.

 

 هورمون رشد:

این هورمون از بخش پیشین غده ی هیپوفیز ترشح می شود. این هورمون بر رشد استخوان ها اثر می كند. و موجب می شود كه بافت غضروفی استخوان ها در غضروف اتصال، سنتز پروتئین ها افزایش داده و سلول های استخوان ساز زیادتر شده و سرعت تبدیل غضروف به استخوان افزایش یابد.

كاهش یا افزایش این هورمون موجب بیماری می شود.

 

آدرنالین:

S18

از بخش مركزی غده ی فوق كلیه هورمونی ترشح می شود كه آدرنالین نام دارد. این هورمون در بدن نوعی حالت آماده باش به وجود می آورد و بدن را در برابر حوادث و پیشامدها آماده می كند.

در چنین حالتی موجب افزایش فعالیت قلب خون رسانی به ماهیچه ها، افزایش تحریك پذیری، افزایش قند خون می شود.

 

كورتیزول:

از بخش قشری  غده ای فوق كلیه هورمونی ترشح می شود كه شخص را در برابر حوادث ناگوار عاطفی مقاوم می سازد همچنین این هورمون مقاومت بدن در برابر بیماری ها را افزایش می دهد. اثر این هورمون در كبد موجب تجزیه پروتئین ها و تولید گلوكز می شود، انرژی لازم برای سلول ها فراهم می گردد.

 

تیرواكسین:

تیرواكسین هورمونی است كه از غده تیروئید كه در جلوی نای قراردارد ترشح می شود. اثر این هورمون بر رشد نمو بدن در دوران جنینی و كودكی بسیار مهم است. كمبود این هورمون در دوران جنینی موجب كاهش رشد دستگاه عصبی و عقب ماندگی ذهنی می گردد.

 

انسولین:

گلوكز قند ساده ای است كه سلول های بدن از آن به عنوان منبع انرژی در سوخت ساز خود استفاده می كنند قند خون در تمام طول عمر دارای غلظت ثابتی است (حدود 1 گرم در لیتر) بیش از 95 درصد انرژی سلول های عصبی (مغز) از سوختن گلوكز تامین می شود. كاهش قند خون موجب بیهوشی و اختلال در كار مغز می گردد.

سلولهای كبد میزان قند خون را كاهش یا افزایش می دهند. و تنظیم آن به عهده عوامل عصبی و هورمونی است. انسولین هورمونی است كه از سلول های تبای جزایر لانگرهاوس لوزالمعده تولید می شود و وارد خون می شود.

این هورمون موجب كاهش قند خون می شود.

این هورمون مهمترین هورمون تنظیم كننده قند خون است.

 

گلوكاگون:

این هورمون نیز از غده لوزالمعده تولید می شود اثر این هورمون همانند آدرنالین موجب افزایش قند خون می شود.

 





نوع مطلب : آموزش علوم سوم راهنمایی، 
برچسب ها :
          
جمعه 9 فروردین 1392





آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی