تبلیغات
دانشنامه المپیاد فیزیک - آموزش علوم سوم راهنمایی (درس هفتم، فشار) بخش دوم
دانشنامه المپیاد فیزیک
فیزیک راهی برای کشف، شناخت و بکارگیری آفرینش
صفحه نخست       پست الکترونیک          تماس با ما              ATOM            طراح قالب
گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من
درباره وبلاگ


به نام خدا؛
خدایی که می داند بنده اویم حال آنکه من فراموش کرده ام او خدای من است.
با عرض سلام
من امید ظریفی دانش آموز دبیرستان تیزهوشان شهید صدوقی یزد هستم و به شـما خوش آمد می گویـــم . این وبـلاگ جــهت یادگیری آسان و آمادگی علاقه مندان برای شرکت در المپیاد فیزیک می باشد و شامل مطالب علمی و خلاصه درسها و نمونه سوالات مختلف می باشد. امیدوارم این مطالب برای شما فیزیک دوستان مفید واقع شود. منتظر انتقادات و پیشنهادات سازنده تان هستیم.

.:قال رسول الله صلی الله علیه و آله : ما العِلْمُ اِلّا مَا حَوَاهُ الصَّدْرُ:.

.:علمی واقعی و مفید است كه در درون انسان لمس شود و فقط ذهنی نباشد:.
(بحارالانوارج 74ص 168)

مدیر وبلاگ : امید ظریفی
آیه قرآن
نویسندگان
نظرسنجی
آیا قصد شرکت در المپیاد فیزیک را دارید؟



بالا بر هیدرولیكی:

این دستگاه براساس اصل پاسكال ساخته شده است كه از دو طرف استوانه ای با دهانه های بزرگ و كوچك ساخته شده و با لوله ی باریكی به یكدیگر مربوط می شوند. داخل هر استوانه یك پیستون متحرك قراردارد و فضای داخل ظرف از مایعی پر شده است. هرگاه بر پیستون كوچك نیروی كوچك (F1) وارد     می شود باعث به وجود آمدن نیروی بزرگ (F2) بر سطح بزرگتر می شود.

فشار حاصل از این دو نیرو با یكدیگر برابر هستند.

 


بر طبق این رابطه  اگر A2 خیلی بزرگتر از A1 باشد، F2 نیز باید بسیار بزرگتر از  F1باشد، در نتیجه می توان اجسام سنگین را با نیروی كمی بالا برد.

 

مثال: در یك دستگاه منگنه آبی هنگامی كه پیستون ها آزاد هستند. اگر پیستون كوچك را40cm  پایین ببریم پیستون بزرگ Cmا0/4 بالا می رود. مزیت مكانیكی این دستگاه چقدر است؟

 

توجه: فشار مایع در زیر دو پیستون برابر است یعنی p۱=p۲ بنابر این می توان نوشت:

 

نسبت مزیت مكانیكی منگنه آبی است. اگر شعاع قاعده پیستون ها را r و R فرض كنیم، داریم:

 

اگر پیستون كوچك به اندازه h پایین برود از حجم مایع پیستون كوچك به اندازه ah كاسته شده و به همین اندازه به طرف دیگر اضافه شده است. بنابراین پیستون بزرگ به اندازه H بالا می آید. بنابر این می توانیم بنویسیم

 

مزیت مكانیكی منگنه آبی برابر است با:

 

پاسخ:

 

فشار هوا

می دانید اطراف زمین را اقیانوسی از هوا گرفته است كه اتمسفر یا جو نامیده می شود، این توده عظیم هوا به علت وزنی كه دارد بر سطح زمین و هر چه روی آن است فشار وارد می كند.

ما فشار هوا را احساس نمی كنیم، زیرا این فشار در همه جهت ها بر درون و بیرون بدن ما وارد می شود.

الف) فشار هوای درون و بیرون این قوطی حلبی برابر است.

ب) قوطی پس از تخلیه هوای درون آن.

 

اگر فشار هوا از سطح بدن برداشته شود، فشار خون در رگها ممكن است رگ و پوست را پاره كند، به همین دلیل در خارج از جو فضانوردان ناگزیرند لباس های ویژه ای بپوشند كه درون فضاهای بسته آن فشار ساختگی وجود داشته باشد.

 

توجه: هر چه از سطح زمین به طرف بالا می رویم، فشار هوا كمتر می شود، فشار هوا تقریبا به ازای هر 10 متر یك میلی متر جیوه كاهش می یابد.

 

برای اندازه گیری هوا از دستگاهی به نام فشار سنج یا بارومتر جیوه ای استفاده می شود.

 

به این ترتیب كه لوله ای به طول یك متر كه یك سر آن بسته است را پر از جیوه كرده و به صورت واژگون درون جیوه یك ظرف فرو می بریم، آن گاه جیوه درون لوله تا آنجا پایین می آید كه فشار ناشی از وزن ستون جیوه برابر فشار هوا شود. اگر این آزمایش در سطح دریای آزاد انجام شود، ارتفاع ستون جیوه 76 سانتی متر خواهد بود ولی اگر در محلی كه بالاتر از سطح دریای آزاد قرار دارد انجام شود، ارتفاع ستون جیوه كمتر خواهد شد.

چون ارتفاع ستون جیوه به فشار هوا بستگی دارد پس معیار خوبی برای اندازه گیری فشار هوا است.

این فشار سنج نخستین بار توسط توریچلی ساخته شده است.

 

اگر چگالی جیوه 13600 kg/m3و شتاب جاذبهو ارتفاع ستون جیوه در سطح دریای آزاد برابر 76 سانتی متر باشد، فشار كه ستون جیوه در سطح A ایجاد می كند از رابطه زیر به دست می آید.

                                                                         P = ρgh

= ۱۳۶۰۰ × ۹/۸۱ × ۰/۷۶ = ۱/۰۱ × ۱۰۵ pa = ۱۰۵ pa

 

این فشار یك اتمسفر (atm) نامیده می شود.

در نتیجه فشار هوا در سطح دریای آزاد برابر 10پاسكال یا یك اتمسفر است.

گاهی اوقات به جای محاسبه ρgh فشار را بر حسب ارتفاع ستون جیوه بیان می كنند. بنابراین فشار هوا در سطح دریای آزاد برابر 76CmHg (سانتی متر جیوه) و یا 760mmHg (میلی متر جیوه) است.

 

مثال: شهر تهران به طور متوسط در ارتفاع 1400 متری از سطح آزاد دریا قرار دارد، فشار هوا در آن چند میلی متر جیوه و چند پاسكال است.

پاسخ: می دانیم كه به ازای هر 10 متر یك میلی متر جیوه از فشار هوا كم می شود.

یعنی فشار هوا در تهران 140 میلی متر جیوه از فشار هوا در سطح آزاد دریا كم تر است پس

۷۶۰ - ۱۴۰ = ۶۲۰ mmHg

  برای آنكه فشار را به پاسكال تبدیل كنیم از فرمول زیر استفاده كنیم.

= ۱۳۶۰۰

= ۹/۸

= ۶۲۰ mm = ۰/۶۰ m

 

 

فشار گازها

وقتی در یك محیط بسته، مقداری گاز وارد كنیم، مولكول های گاز كه پیوسته در حال حركت و جنبش هستند دائما به دیواره های ظرف برخورد می كند، برخورد هر مولكول با دیواره ی ظرف، نیرویی بر دیواره وارد می كند، به عبارت دیگر، می توان گفت كه عامل ایجاد فشار یك گاز بر دیواره های ظرف آن، ضربه های متوالی مولكول های گاز به دیواره است.

 

فشار گازها در یك محیط بسته به عوامل زیر بستگی دارد:

1) تعداد مولكولهای گاز درون ظرف:

هر چه مقدار گازی كه به یك ظرف در بسته وارد می كنیم بیش تر باشد، فشار گاز درون آن ظرف بیش تر می شود، زیرا با افزایش تعداد مولكول ها، تعداد برخورد آن ها با دیواره ی ظرف افزایش می یابد.

 

2) جنبش و حركت مولكول های گاز:

هر چه دمای گاز بیش تر باشد، انرژی جنبشی مولكول های گاز بیش تر شده و فشار آن افزایش پیدا می كند.

 

برای اندازه گیری فشار گازها از فشارسنج گازی یا مانومتر استفاده می كنند.

برای اندازه گیری فشار مخزن گازی كه فشار آن از فشار هوا بیش تر است،  از لوله u شكل ساده ای استفاده می شود كه درون آن جیوه با یك مایع رنگی با چگالی معین ریخته شده است.

 

در ابتدا چون فشار هوا در هر دو طرف لوله u شكل برابر است پس فشار در نقاط A و B برابر است.

 

با بازشدن شیر گاز و ورود آن به شاخه A در اثر فشار گاز، مایع داخل لوله از شاخه دیگر (B) بالا می رود. اختلاف فشار هوا و فشار گاز داخل محفظه باعث می شود كه مایع از دو طرف لوله U شكل در یك سطح قرار نگیرند،بنابراین از اختلاف ارتفاع در لوله می توان اختلاف فشار را به دست آورد.

فشار در نقاط A و B برابر است زیرا درون یك مایع و هم سطح هستند. فشار در نقطه B برابر است با مجموع فشار ستون مایع به ارتفاع h و فشار وارد از طرف هوا پس

 

به این ترتیب فقط با اندازه گیری h و داشتن p0 (فشار هوا در محل) می توان فشار گاز داخل مخزن P را اندازه گیری كرد.

مقدار pgh (یعنی فزونی فشار مخزن نسبت به فشار جو) را فشار پیمانه ای می نامند. در اندازه گیری فشار خون و یا فشار هوا داخل لاستیك های اتومبیل فشار پیمانه ای اندازه گیری می شود.

 

مثال: در شكل مقابل فشار سنجی را نشان می دهد كه حاوی مایعی به چگالی  500 kg/m3 است. این فشارسنج به مخزن گاز آزمایشگاه متصل شده و شیر مخزن گاز باز است. اختلاف ارتفاع بین سطح مایع در دو لوله برابر 30cm است. فشار مخزن گاز چند پاسكال است.

 





نوع مطلب : آموزش علوم سوم راهنمایی، 
برچسب ها :
          
پنجشنبه 8 فروردین 1392





آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی